MNEMOTECHNIK

Istnieje wiele technik pamięciowych tzw. mnemotechnik, z których część używana jest przez nas intuicyjnie. Używając skrótów tj. NBP, PKO często nie zdajemy sobie sprawy, że stosujemy technikę akronimów – jedną z technik pamięciowych. Inną prostą metodą wspomagającą zapamiętywanie jest układanie twórczych zdań np. do nauki kolorów tęczy – Czemu Patrzysz Żabko Zielona Na Głupiego Faraona – pierwsze litery przypominają początek nazwy kolorów – czerwony, pomarańczowy itd. (Michałowska, 2006). Do jej stosowania należy przede wszystkim użyć swojej wyobraźni oraz postawić sobie jasny cel, po co uczymy się takiego właśnie wierszyka. 

Przeciwieństwem akronimów są AKROSTYCHY. Polegają one na tworzeniu zdań, „z których pierwsze litery składają się na wyraz do zapamiętania np. Sam Teraz Rozluźniam Ekstremalne Spięcie = STRES” (tamże).

Podobną do dwóch poprzednich są RYMONIMY np. „Nie dziel cholero nigdy przez zero” czy „uje się nie kreskuje”. Rymonimy są bardzo skuteczną metodą w uczeniu się np. twierdzeń i wzorów matematycznych – „wzór na pole powierzchni trójkąta (P=1/2a*h): Pola trójkąta nie licz na oko, mnóż pół podstawy przez jego wysokość” (Brześkiewicz, 1995, s. 45).

Tego typu rymowanki tworzą silne skojarzenia w naszej pamięci i sprawiają, że nawet po wielu latach jej niestosowania wciąż mamy ją w głowie.

Techniki pamięciowe pokazują, że dla usprawnienia pamięci warto ćwiczyć naszą wyobraźnię i skojarzenia. Pamięć doskonała wymaga, aby wyobraźnia tworzyła „żywe” obrazy i skojarzenia, ich główne elementy i zasady to:

Obrazy pozytywne – lepiej służą ćwiczeniu pamięci

Barwa – kolory wspomagają skojarzenia pamięciowe

Ruch – akcja i ruch dodają naszym skojarzeniom życia i aktywności 

Absurdalność i humor – nietypowe, przesadne i śmieszne elementy (najlepiej w ruchu) łatwiej jest zapamiętać

Powiązania między elementami – jeden element przypomina o drugim 

Liczby / numeracja 

Uszczegółowienie – szczegóły pobudzają naszą wyobraźnię i spostrzegawczość 

Synestezja / wrażenia zmysłowe – czyli posługiwanie się zmysłami 

Amor czyli erotyka – co zakazane budzi szybsze skojarzenia – choć ostrożnie z ich stosowaniem w szkole

Kolejność/porządek – pomaga w segregacji informacji 

“JA” w obrazach mentalnych – stwórzmy swojego bohatera, którzy jest częścią naszych historii mnemotechnicznych

Aktywna wyobraźnia – im żywszą masz wyobraźnię, im bardziej wykorzystujesz ją w procesie zapamiętywania, tym bardziej usprawniasz pamięć. Wyobraźnia to niezwykły fundament pamięci. Należy ją ćwiczyć nieustannie (Buzan, 1999).

Podsumowując należy podkreślić, że wykorzystanie technik pamięciowych opiera się na trzech fundamentalnych zasadach: asocjacji2 , wyobraźni i lokalizacji (czyli elementu, od którego będzie następowało skojarzenie). Wskazane jest mieć bardzo dobrze rozwiniętą strefę wyobraźni, ale towarzyszyć temu powinna również sfera logicznego myślenia (tzw. „zdrowego rozsądku”). Należy nadmienić, że w procesie uczenia się najważniejszy jest proces zrozumienia, potem dobrze postawionego celu nauki. Za tym powinno iść wyznaczenie wyselekcjonowanej treści do uczenia się (najlepiej w formie słów kluczy), a dopiero w dalszym etapie nauki wybór instrumentów (metod, technik), które pozwolą w jak najkrótszym czasie przyswoić nowy materiał.